اگر کمپرسور یخچال شما هنگام کار صدای غیرعادی، وزوز، لرزش یا تق‌تق ایجاد می‌کند، لزوماً به این معنی نیست که کمپرسور خراب شده است. بعضی صداها در زمان روشن شدن یا کار کردن کمپرسور طبیعی هستند، اما افزایش ناگهانی صدا، لرزش شدید یا همراه شدن آن با کاهش سرمای یخچال می‌تواند نشانه وجود یک مشکل فنی باشد. در این مطلب از وبسایت عمو تعمیر بررسی می‌کنیم علت صدای کمپرسور یخچال چیست، چه صداهایی طبیعی محسوب می‌شوند و در چه شرایطی بهتر است دستگاه توسط تعمیرکار بررسی شود.
صدای کمپرسور یخچال چه زمانی طبیعی است؟
اگر از پشت یا زیر یخچال صدای وزوز یا همهمه ملایم می‌شنوید، این صدا به‌تنهایی نشانه خرابی نیست. کمپرسور در زمان خنک‌کردن دستگاه فعال می‌شود و در بسیاری از یخچال‌ها همراه با فن، صدا تولید می‌کند. در مدل‌های اینورتر نیز صدای کمپرسور می‌تواند با تغییر سرعت آن کم و زیاد شود. وقتی دمای داخل یخچال تثبیت می‌شود، ممکن است صدا هم کمتر شود.
بنابراین برای قضاوت درباره صدای موتور یخچال فقط به بلندی صدا توجه نکنید. باید ببینید صدا چه نوعی است، چه زمانی ایجاد می‌شود و آیا همراه با کاهش سرمایش یا لرزش غیرعادی است یا نه.
صداهای طبیعی یخچال کدام‌اند؟
وزوز یا همهمه ملایم
صدای یکنواختی که هنگام کار کمپرسور شنیده می‌شود معمولاً طبیعی است. این صدا ممکن است پس از باز و بسته شدن مکرر در، اضافه شدن مقدار زیادی مواد غذایی یا افزایش دمای داخل، برای مدتی بیشتر شود؛ چون کمپرسور برای رساندن دمای کابین به محدوده تنظیم‌شده بیشتر کار می‌کند.
پیشنهاد مطالعه : علت سرد نکردن یخچال چیست؟ بررسی ۸ علت رایج
کلیک کوتاه هنگام روشن یا خاموش شدن
یک کلیک کوتاه می‌تواند مربوط به مدار راه‌اندازی یا سوئیچ‌های کنترلی کمپرسور و فن باشد و در بعضی مدل‌ها طبیعی است. در برخی یخچال‌های اینورتر ساختار راه‌اندازی متفاوت است و مانند مدل‌های معمولی، رله استارت سنتی ندارند.
پس خودِ یک کلیک کوتاه الزاماً به معنی خرابی کمپرسور نیست.
قل‌قل، حباب یا صدای جریان
حرکت مبرد در مدار سرمایش می‌تواند صداهایی شبیه قل‌قل، جریان مایع یا هیس ایجاد کند. این صداها بخشی از عملکرد عادی سیستم تبرید هستند و ممکن است حتی برای مدت کوتاهی بعد از توقف کمپرسور هم شنیده شوند.
تق‌تق یا ترق‌تروق از داخل کابین
گاهی صدای تق‌تق، ترکیدن یا ترق‌تروق اصلاً از کمپرسور نمی‌آید. تغییر دمای داخل یخچال باعث انبساط و انقباض قطعات پلاستیکی، قفسه‌ها و بخش‌های داخلی می‌شود و این تغییرات می‌تواند صدا ایجاد کند. چنین صداهایی به‌خصوص در زمان یخ‌زدایی یا تغییر دمای دستگاه بیشتر شنیده می‌شوند.
چه زمانی صدای کمپرسور غیرطبیعی است؟
وقتی صدا نسبت به گذشته تغییر محسوسی کرده یا همراه با کاهش سرمایش، لرزش شدید، کلیک‌های مکرر یا داغی غیرعادی است، باید علت آن بررسی شود.
حتما مطالعه کنید : علت یکسره کار کردن یخچال چیست؟ بررسی ۷ دلیل
۱. یخچال درست روی زمین قرار نگرفته است
اگر کف محل نصب ناصاف باشد و کابین یخچال لق بزند، ارتعاش کمپرسور و فن راحت‌تر به بدنه منتقل می‌شود. در نتیجه ممکن است صدای عادی موتور چند برابر بلندتر به گوش برسد. سازندگان نیز تراز و پایداری دستگاه را یکی از موارد مهم در کاهش صدای ناشی از لرزش می‌دانند.
قبل از متهم کردن کمپرسور، مطمئن شوید خود یخچال روی سطحی پایدار قرار دارد.
۲. پایه‌های کمپرسور یا اتصالات آن مشکل دارند
کمپرسور روی مجموعه‌ای از لرزه‌گیرها و پایه‌های نگهدارنده نصب می‌شود تا ارتعاش آن مستقیماً به بدنه منتقل نشود. اگر این مجموعه آسیب دیده یا اتصال مکانیکی آن دچار مشکل شده باشد، ممکن است لرزش و صدای تق‌تق یا کوبش بیشتر شود.
تشخیص خرابی پایه‌ها معمولاً به بررسی قسمت پشتی و مجموعه کمپرسور نیاز دارد؛ بنابراین بهتر است بدون تجربه و ابزار مناسب، قطعات اطراف کمپرسور را باز نکنید.
۳. لوله‌های پشت یخچال به بدنه یا دیوار برخورد می‌کنند
گاهی علت اصلی صدای غیرعادی یخچال خود کمپرسور نیست. لوله‌ها و بخش‌های مختلف مدار سرمایش در زمان کار اندکی می‌لرزند. اگر این قطعات با دیوار، بدنه یا یکدیگر تماس داشته باشند، لرزش به شکل صدای جیرجیر، تق‌تق یا لرزش شدید شنیده می‌شود.
۴. تهویه اطراف یخچال مناسب نیست یا کندانسور کثیف شده است
کندانسور وظیفه دفع گرمای مبرد را دارد. اگر در مدلی که کندانسور آن قابل دسترسی و تمیزکاری توسط کاربر است، مسیر عبور هوا با گردوغبار مسدود شده باشد، دفع گرما دشوارتر می‌شود و موتور می‌تواند مدت بیشتری کار کند. فضای نامناسب اطراف یخچال و قرارگیری نزدیک منبع گرما نیز می‌تواند زمان کار کمپرسور را افزایش دهد.
البته همه یخچال‌ها کندانسور قابل تمیزکاری توسط کاربر ندارند؛ محل و روش تمیزکاری باید طبق دفترچه همان مدل باشد.
۵. صدای فن با صدای کمپرسور اشتباه گرفته شده است
فن اواپراتور یا فن بخش کندانسور نیز می‌تواند صدای وزوز، ساییدگی، جغجغه یا لرزش ایجاد کند. اگر پره فن به یخ یا جسم دیگری برخورد کند، صدای آن ممکن است بسیار شبیه صدای یک کمپرسور معیوب به نظر برسد.
به همین دلیل، فقط بر اساس اینکه صدا از قسمت پشتی شنیده می‌شود نمی‌توان با اطمینان گفت ایراد از موتور است.
۶. ایراد در مدار راه‌اندازی کمپرسور
اگر هنگام روشن شدن یخچال کلیک تکراری می‌شنوید، موتور برای شروع به کار تلاش می‌کند اما راه‌اندازی کامل نمی‌شود، باید مدار راه‌اندازی بررسی شود.
در مدل‌های دارای ساختار سنتی ممکن است رله استارت، اورلود یا خازن درگیر باشند. خرابی هرکدام می‌تواند باعث شود کمپرسور درست راه‌اندازی نشود و یخچال نیز سرمای کافی تولید نکند. در مدل‌های اینورتر، سیستم راه‌اندازی متفاوت است و ممکن است برد یا مدار اینورتر درگیر باشد.
کلیک یکبار در شروع کار با کلیک مکرر همراه با نداشتن سرمایش تفاوت زیادی دارد.
۷. کمپرسور بیش از حد و برای مدت طولانی کار می‌کند
باز ماندن زیاد درِ یخچال، وارد کردن مقدار زیادی غذای گرم، دمای بالای محیط، تهویه نامناسب یا آلودگی کندانسور می‌تواند باعث طولانی‌تر شدن زمان کار موتور شود. در چنین شرایطی طبیعی است که صدای کارکرد کمپرسور را بیشتر و برای مدت طولانی‌تری بشنوید.
کمبود مبرد نیز می‌تواند یکی از دلایل کاهش سرمایش و کارکرد طولانی کمپرسور باشد؛ اما صرفاً با شنیدن صدای موتور نمی‌توان کمبود گاز را تشخیص داد. نشتی مدار و وضعیت شارژ باید به‌صورت تخصصی بررسی شود.
۸. فرسودگی یا ایراد داخلی کمپرسور
اگر صدا حالت فلزی، خشن، کوبشی یا خرخر مداوم پیدا کرده باشد و بررسی‌های ساده‌تر نتیجه‌ای نداشته باشند، احتمال وجود مشکل مکانیکی داخل کمپرسور مطرح می‌شود.
در این شرایط بررسی دقیق کمپرسور و مدار آن لازم است و تشخیص قطعی صرفاً از روی صدا امکان‌پذیر نیست. ممکن است مشکل از خود کمپرسور باشد یا یکی از قطعات اطراف آن باعث ایجاد صدای مشابه شده باشد.
۹. یخ‌ساز بدون اتصال آب روشن است
اگر یخچال یخ‌ساز دارد اما به آب متصل نیست، فعال بودن یخ‌ساز می‌تواند باعث ایجاد صداهای وزوز یا کلیک هنگام تلاش برای پر شدن شود. در این وضعیت، اگر از یخ‌ساز استفاده نمی‌کنید، خاموش کردن آن می‌تواند مشکل را برطرف کند.
۱۰. صدای ویز یا سوت در یخچال‌های اینورتر
در یخچال‌های مجهز به کمپرسور اینورتر، تغییر دور کمپرسور می‌تواند باعث تغییر صدای کارکرد شود. صدای یکنواخت و ملایم که با شرایط کاری دستگاه تغییر می‌کند، لزوماً نشانه خرابی نیست. اما اگر صدای ویز یا سوت جدید و غیرعادی باشد و همزمان سرمایش افت کند یا عملکرد دستگاه مختل شود، بررسی تخصصی منطقی است.
تشخیص صدای یخچال از روی نوع صدا
| نوع صدا | علت‌های احتمالی | چه چیزی را بررسی کنیم؟ |
|---|---|---|
| همهمه یا وزوز یکنواخت | کار کمپرسور یا فن | وضعیت سرمایش و تغییر صدا نسبت به گذشته |
| وزوز شدیدتر از قبل | کارکرد طولانی، تهویه ضعیف، کندانسور آلوده یا فن | محل نصب، جریان هوا و شرایط کار دستگاه |
| کلیک کوتاه هنگام شروع یا توقف | سیستم راه‌اندازی یا سوئیچ‌های کنترلی | اینکه صدا فقط گهگاهی است یا مرتب تکرار می‌شود |
| قل‌قل یا هیس | گردش مبرد و تغییرات فشار در مدار | در صورت نبود علائم دیگر، معمولاً طبیعی است |
| تق‌تق و ترق‌تروق از داخل | انبساط و انقباض قطعات | زمان ایجاد صدا، به‌خصوص هنگام تغییر دما یا یخ‌زدایی |
| ساییدگی یا جغجغه | فن، تماس قطعات، لرزش یا مشکل مکانیکی | محل دقیق تولید صدا |
| کلیک مکرر بدون سرمایش | ایراد راه‌اندازی، اورلود، رله یا کمپرسور | نیاز به بررسی تخصصی |
